Sociale zekerheid in België

Sociale zekerheid in België. België heeft een zeer uitgebreid socialezekerheidsstelsel. Ook buitenlanders hebben recht op bepaalde uitkeringen en op sociale voorzieningen.

De uitkeringen die u als buitenlander kunt genieten, zijn strikt afhankelijk van de voorwaarden waaronder u op Belgisch grondgebied verblijft.

Sociale zekerheid in België

Als u van plan bent in België te gaan wonen, werken of studeren, hangen uw rechten op sociale zekerheid (zoals kinderbijslag, pensioenen, terugbetaling van ziektekosten en arbeidsongeschiktheidsuitkering) af van eventuele overeenkomsten tussen België en uw land en van de Europese wetgeving. De rechten zijn ook afhankelijk van uw persoonlijke situatie en variëren naargelang uw nationaliteit en arbeidsstatuut (werknemer, zelfstandige, gedetacheerde, gepensioneerde, enz.).

Via Coming2belgium, een speciale onlinetool ontwikkeld door de socialezekerheidsinstellingen, kunt u te weten komen op welke rechten u recht hebt in het Belgische socialezekerheidsstelsel.

Raadpleeg uw rechten in het Belgische socialezekerheidsstelsel

Meer informatie over internationale overeenkomsten tussen België en andere landen

Sociale zekerheid

Het Belgische socialezekerheidsstelsel is gebaseerd op de betaling van sociale bijdragen op uw inkomsten uit arbeid. Deze sociale bijdragen dienen om het socialezekerheidsstelsel te financieren.

Elke maand stort de werkgever bovenop uw loon een aanzienlijk bedrag in het socialezekerheidsfonds. Ook de werknemer betaalt een deel van zijn brutoloon aan sociale bijdragen. Dit fonds wordt dan gebruikt om de sociale zekerheid te betalen:

uitkeringen in geval van ziekte
werkloosheidsuitkeringen
uitkeringen in geval van arbeidsongeschiktheid door ziekte of invaliditeit
uitkeringen bij arbeidsongevallen
uitkeringen bij beroepsziekte
gezinstoelagen
pensioenen
Zelfstandigen kunnen ook aanspraak maken op sociale zekerheid. Zelfstandigen betalen daarom een sociale bijdrage. Deze bijdrage is een lager percentage dan de gezamenlijke bijdrage van werkgevers en werknemers, maar geeft minder rechten. Zelfstandigen kunnen echter extra vrijwillige bijdragen betalen die hen in bepaalde gevallen extra rechten geven. In het begin betalen zelfstandigen “voorlopige bijdragen”.

Voor ambtenaren gelden een aantal regels die verschillen van die voor werknemers en zelfstandigen. Werknemers die op contractbasis voor een overheidsdienst werken, kunnen aanspraak maken op de sociale zekerheid voor werknemers.

Er zijn ook aanvullende steunstelsels. Deze aanvullende steunstelsels worden niet betaald op basis van betaalde premies, maar worden gefinancierd met overheidsmiddelen.
Om voor deze vormen van steun in aanmerking te komen, moet u aan strikte wettelijke voorwaarden voldoen. In de regel zijn deze vormen van steun afhankelijk van uw beschikbare inkomen. Buitenlanders kunnen niet altijd in dezelfde mate als Belgen aanspraak maken op sociale zekerheid en steun.

De systemen van aanvullende steun zijn:

inkomenssteun
de inkomensgarantie voor ouderen
de gewaarborgde gezinsbijslag
de uitkeringen voor personen met een handicap
betalingen voor hulp aan bejaarden

Sociale diensten

Iedereen in België heeft recht op sociale diensten van het OCMW.

Zij bieden sociale diensten aan zodat iedereen een waardig leven kan leiden. Ze onderzoeken welke hulp het meest aangewezen is gezien de persoonlijke of familiale omstandigheden, en bieden de gepaste middelen om aan de behoeften van de mensen te voldoen.

Voor asielzoekers en mensen zonder wettig verblijf zijn er grenzen aan deze diensten. Voor asielzoekers subsidieert de regering ook een speciale opvangstructuur in plaats van de gebruikelijke OCMW/OCMW-dienst. Voor mensen zonder wettig verblijf is de dienstverlening meestal beperkt tot dringende medische hulp.

Riziv-toelage

Als geconventioneerde arts, kinesitherapeut, tandarts, apotheker, logopedist of zelfstandig thuisverpleegkundige krijgt u jaarlijks een bedrag van het RIZIV als tegenprestatie voor de tarieven waaraan u zich als geconventioneerde moet houden.

U moet die sociale voordelen investeren in een sociaal Vrij Aanvullend Pensioen en/of een dekking gewaarborgd inkomen. U kan niet kiezen voor een gewoon vrij aanvullend pensioen, maar bent dus verplicht de sociale variant te kiezen waarbij 10% van de premie wordt gebruikt voor solidaire waarborgen.  Dit solidariteitsfonds biedt u een aantal waarborgen afhankelijk van de verzekeraar, bestaande uit een overlijdensdekking, arbeidsongeschiktheid, moederschapsuitkering, zware ziekte,